فرش محرابی مسجد

فرش‌هایی که به‌ویژه برای مکان‌های مذهبی مانند نمازخانه‌ها و مساجد بافته می‌شوند، دارای انواع مختلفی هستند که هرکدام با ویژگی‌ها و طرح‌های خاص خود، جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ و هنر ایرانی دارند. در این بین، فرش محرابی مسجد با طرح گلدانی یا درختی به‌عنوان یکی از برترین انواع فرش‌های مسجدی شناخته می‌شود که به‌سبب زیبایی طراحی و نیز عمق معنوی و مذهبی، گزینه‌ای ایده‌آل برای فضاهای مربوط به عبادت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کارخانه‌های بافندگی قالی خانگی و شرکت‌های سجاده باف در شهرهایی همچون کاشان و مشهد، تولید فرش مسجدی طرح محرابی را با استفاده از نقشه‌های متنوعی انجام می‌دهند. این نقشه‌ها از نظر تنوع و تفاوت‌هایشان، به دو دسته‌ی طرح‌های افشان و ساده تقسیم می‌شوند.

در فرش محرابی مسجد طرح افشان، معمولاً از نقشه‌های پر از جزئیات و نقش‌ونگار استفاده می‌شود که با ترکیب بوته‌ها، گل‌ها و نقوش چهارخانه‌ای، یک تنوع و غنای بصری فراوان ایجاد می‌کنند. این نقشه‌ها به‌صورتی زیبا و هماهنگ در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، به‌طوری‌که در نگاه اول، پس‌زمینه‌ی رنگی میان زیبایی‌های زیاد این نقوش ممکن است محو شود. اما با این حال، رنگ‌های زمینه همچون آبی یا سبز، اگرچه در میان ترکیبات نقوش مختلف ممکن است کمی مخفی شوند، اما همواره قابل تشخیص هستند و این به فرش زیبایی بیش‌تری می‌بخشد.

به نقشه‌های محرابی که از طراحی‌های کم‌تری برخوردارند و پیچیدگی کم‌تری در نقوش دارند، فرش سجاده طرح ساده گفته می‌شود. در این طرح‌ها، معمولاً تمرکز بر روی یک نقشه‌ی مرکزی، اصطلاحاً ترنج محراب قرار دارد که به تنهایی زیبایی و عمقی خاص به فرش نماز می‌بخشد.