سجاده فرشی به عنوان یکی از مهمترین عناصر در فضاهای مذهبی، نقش ویژهای در برگزاری مراسمهای دینی دارد. این نوع فرشها به صورت طاقهای و ماشینی بافته میشوند و به دلیل طراحی طولی و چند محرابه، برای مکانهایی مانند مساجد و امامزادهها مناسب هستند. در این فضاها که نماز جماعت و دیگر آیینها برگزار میشود، فرش ماشینی سجاده ای کمک میکند تا نظم و یکپارچگی بیشتری ایجاد شود.
تفاوت اصلی بین سجاده فرش و سجاده نماز در طراحی و کاربرد آنهاست. سجاده نماز، معمولاً از جنس ترمه و مخمل بافته میشود و مناسب استفاده تکنفره است، در حالی که سجاده فرشی به صورت رولی تولید میشود و برای متراژهای بالا و مکانهای عمومی مذهبی مناسب است. این ویژگیها باعث میشود که قالی سجاده ای گزینهای ایدهآل برای پوشش دادن سطح بزرگتری از فضاهای مذهبی باشد.
علاوه بر کاربردهای مذهبی، سجاده فرشی به راحتی قابل حمل و شستوشو است، که این امر برای استفاده در اماکن مختلف اهمیت دارد. بافت این نوع سجادهها در شهرهای کاشان و مشهد رایج است و نصابها به دقت آنها را طوری نصب میکنند که تمام سطح مسجد یا نمازخانه را بپوشاند.
به همین دلیل، فرش سجاده ای مساجد نه تنها زیبایی خاصی به محیط میبخشد، بلکه تسهیلکننده برگزاری بهتر مراسمهای دینی نیز میباشد.
مرکز بافت سجاده فرشی
کاشان به عنوان پایتخت بافت قالی ماشینی و سجاده ای در ایران شناخته میشود و به دلیل نزدیکی به تهران، محل مناسبی برای تولید این نوع فرشها است. شرکتهای تخصصی سجادهبافی، به ویژه کارخانه سبحان، که با سابقهای بیش از ۷ سال یکی از برندهای معتبر در این حوزه به شمار میآید، در این شهرستان مستقر هستند.
تعداد این کارخانهها در ایران بسیار محدود است و به طور کلی به کمتر از ۱۰ واحد میرسد. هرچند کارخانههای دیگر نیز میتوانند فرشهای مسجدی تولید کنند، اما شرکتهای تخصصی در این زمینه به طور خاص برای طراحی و بافت سجاده فرشی تاسیس شدهاند.
فرش سجاده ای کاشان به دلیل تنوع طرحها و رنگهای متناسب با فضاهای مذهبی و همچنین قیمت مناسب، انتخاب خوبی برای خریداران محسوب میشود. این قالیها معمولاً با دستگاههای مشابهی که برای بافت فرشهای خانگی استفاده میشوند، تولید میشوند.
به طور کلی، تفاوت اصلی بین فرشهای خانگی و مسجدی در ابعاد و طراحی آنها است. در حال حاضر، قالیهای کلاسیک کمتر در مساجد مورد استفاده قرار میگیرند و به جای آنها، فرشهای طولی با طرحهای محرابدار رواج بیشتری یافته است.
این تغییر در طراحی به دلیل نیاز به ایجاد فضای مناسب برای نماز جماعت و دیگر مراسم مذهبی است. استفاده از سجاده فرشی با طرحهای مدرن و مناسب، به ایجاد نظم و هماهنگی در محیطهای مذهبی کمک میکند. به همین خاطر، کارخانههای کاشان با توجه به این نیاز، محصولات خود را به گونهای طراحی میکنند که هم زیبایی و هم کارایی لازم را فراهم کنند.
تولید سجاده فرشی چگونه است؟
در سالهای اخیر، استفاده از فرش محرابی سجاده ای در مساجد به طور چشمگیری افزایش یافته است. این نوع سجادهها با ویژگیهایی که دارند، توانستهاند نظر متولیان مساجد را جلب کنند.
بافت این سجادهها با استفاده از نخهای مصنوعی انجام میشود و امروزه دیگر از نخهای طبیعی در تولید این نوع قالیها استفاده نمیشود. الیاف مورد نیاز برای بافت فرشهای سجادهای از کشورهای مختلفی مانند ترکیه، چین و آلمان وارد میشوند.
سجاده فرشی معمولاً در کارخانههای ریسندگی به نخهای رنگی تبدیل میشود و سپس به کارخانجات بافندگی ارسال میشود. در این کارخانجات، نخها در ماسورههای کوچک پیچیده میشوند و نقشه مورد نظر به کمک کامپیوتر وارد دستگاه بافندگی میشود. بافت این فرشها به صورت رولهای 125 سانتیمتری انجام میشود، که بعد از بافت به واحدهای تکمیل و آهار منتقل میشوند.
در مرحله تکمیل، عملیاتی مانند پرزسوزی، چسبزنی و ریشهزنی انجام میشود تا سجادهها آماده نصب شوند. در نهایت، فرشها بستهبندی شده و به مقصد نهایی ارسال میشوند. این فرآیند دقیق و حرفهای باعث میشود که فرشهای سجادهای از کیفیت بالایی برخوردار باشند و به نیازهای مذهبی پاسخ دهند.
این روشهای مدرن تولید به تولیدکنندگان امکان میدهد تا با سرعت و دقت بیشتری به سفارشات پاسخ دهند و محصولات خود را به مشتریان عرضه کنند.
انواع طرح سجاده فرشی ماشینی
فرشهای سجادهای که به منظور استفاده در مساجد و نمازخانهها بافته میشوند، از تنوع طرح و نقشههای بسیاری برخوردارند. این فرشها را میتوان به سه دسته اصلی تقسیم کرد: فرش سجاده محرابی، طرح تشریفاتی و سجاده فرش یکپارچه. این سه نوع از نظر بافت و قیمت تفاوتی با یکدیگر ندارند و تنها در طراحی و نقشه آنها متفاوت هستند.
سجاده فرشی طرح محرابی، به عنوان یکی از پرطرفدارترین گزینهها، حدود 80 درصد از مساجد و نمازخانهها را شامل میشود. این نوع فرش با طرح محراب طراحی شده و به ایجاد فضایی مناسب برای نماز جماعت کمک میکند.
از طرف دیگر، فرشهای طرح تشریفاتی سادهتر و بدون محراب هستند و بیشتر به فرشهای کناره منزل شباهت دارند. این نوع قالیها مناسب برای سالنهای تشریفات و فضاهای غیرمذهبی هستند.
سجاده فرشی یکپارچه، طراحی بدون محراب و حاشیه دارد که باعث میشود طاقهها به صورت یک تکه و یکپارچه جلوهگر شوند، مشابه طرحهای کاشیکاری. این نوع قالیها معمولاً برای امامزادهها و زیارتگاهها مناسب هستند و به دلیل طراحی خاصشان، میتوانند احساس انسجام و زیبایی به فضا ببخشند.
در نهایت، برای حسینیهها که علاوه بر برگزاری نماز، میزبان مراسمهای عزاداری نیز هستند، فرشهای طرح تشریفاتی انتخاب مناسبی خواهند بود.
قیمت سجاده فرشی کاشان
قیمت فرش سجاده ای مسجد به شدت تحت تأثیر کیفیت بافت و مواد اولیه استفادهشده در تولید آن قرار دارد. با توجه به متراژ بالای مورد نیاز برای مساجد و نمازخانهها، خرید از کارخانههای تولید سجاده فرشی میتواند هزینهها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
هیئت امناء و متولیان مساجد مسئولیت خرید این فرشها را بر عهده دارند و معمولاً با بررسی قیمتهای مختلف از شرکتهای گوناگون، مناسبترین گزینه را انتخاب میکنند.
عوامل متعددی بر کیفیت و در نتیجه قیمت سجاده فرشی تأثیر میگذارند. بهطورکلی، هرچه کیفیت بافت بهتر باشد، قیمت هر متر مربع آن نیز بالاتر خواهد بود. در این راستا، چند عامل کلیدی وجود دارند که میتوانند به شکل قابل توجهی بر قیمت فرشهای مسجدی تأثیر بگذارند.
اولین عامل، جنس نخ مورد استفاده در بافت قالی است. نوع و کیفیت نخ میتواند بهطور مستقیم بر دوام و زیبایی محصول تأثیر بگذارد. دومین عامل، تعداد گرهها که شامل شانه و تراکممیشود، است.
این ویژگیها بر لطافت و کیفیت کلی قالی مسجد اثرگذار هستند. در نهایت، ماشینهای بافندگی نیز نقش مهمی در تعیین قیمت دارند؛ زیرا تکنولوژی و نوع دستگاهها مستقیماً بر کیفیت نهایی فرش تأثیر میگذارد. با توجه به این عوامل، متولیان مساجد میتوانند تصمیم بهتری برای خرید فرش سجادهای بگیرند.
جنس نخ بافت سجاده فرش کاشان
نخ به عنوان یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت فرش سجادهای مساجد شناخته میشود. در گذشته، بیشتر از نخهای طبیعی مانند پشم و ابریشم برای بافت فرشها استفاده میشد، اما با پیشرفت صنایع پتروشیمی، امروزه نخهای مصنوعی در تولید این نوع فرشها رواج بیشتری پیدا کردهاند. این تغییر در نوع نخ تأثیر قابل توجهی بر قیمت و کیفیت فرشها دارد.
سجاده فرشی در کاشان به وسیله نخهای مصنوعی مختلفی مانند اکریلیک، پلی استر، بی سی اف و ورژن بافته میشود. هر یک از این نخها ویژگیهای خاص خود را دارند که بر قیمت هر متر مربع قالی نماز تأثیر میگذارد.
برای افرادی که به دنبال فرشهای باکیفیت هستند، انتخاب نخ 100% اکریلیک بهترین گزینه خواهد بود. این نوع نخ به دلیل دوام و عمر مفید بالایش، قیمتی بالاتر دارد و میتواند بیش از 10 تا 20 سال مورد استفاده قرار گیرد.
اگر با محدودیت بودجه روبهرو هستید و به دنبال گزینهای اقتصادیتر برای سجاده فرشی خود هستید، نخ پلی استر پیشنهاد میشود. این نوع نخ خواصی مشابه پلاستیک دارد و به مرور زمان ممکن است نرمی خود را از دست بدهد.
با این حال، برای فضاهایی که نیاز به فرشهای با قیمت مناسب دارند، انتخاب مناسبی خواهد بود. در نهایت، انتخاب نوع نخ تأثیر مستقیمی بر کیفیت و هزینه فرشهای سجادهای دارد و میتواند به نیازهای مختلف مساجد پاسخ دهد.
تعداد گرههای سجاده فرشی مسجد
تعداد گرهها در قالی ماشینی، که با اصطلاحات شانه و تراکم شناخته میشوند، از عوامل حیاتی در تعیین قیمت فرشها محسوب میشوند. در کارخانههای سجادهبافی در کاشان، انواع مختلفی از شانه و تراکم برای تولید فرشهای سجاده موجود است.
بهطور کلی، تعداد شانهها به تعداد گرهها در یک متر از عرض قالی اشاره دارد و برای سجادههای متداول، اعداد سجاده فرش ماشینی 500 شانه و 700 شانه از اهمیت ویژهای برخوردارند.
تراکم نیز به تعداد گرهها در یک متر از طول سجاده فرشی گفته میشود و مشاهده این گرهها معمولاً با برگرداندن فرش به پشت امکانپذیر است. بهطور کلی، با افزایش تعداد شانه و تراکم، کیفیت محصول نیز بالاتر رفته و به دنبال آن، قیمت آن افزایش مییابد.
این نکته بسیار مهم است که برای مساجد، انتخاب فرشهایی با شانه بالاتر از 700 توصیه نمیشود، زیرا این فرشها ممکن است نرمی و ضخامت کافی را نداشته باشند و در نتیجه راحتی استفاده را کاهش دهند.
در نهایت، انتخاب مناسب شانه و تراکم نهتنها بر زیبایی و کیفیت قالی تأثیر دارد، بلکه تأثیر مستقیمی بر قیمت آن نیز میگذارد. بنابراین، متولیان مساجد باید با دقت و توجه به این جزئیات اقدام به خرید کنند تا بهترین گزینه را برای نیازهای خود انتخاب نمایند.
دستگاه بافت فرش سجاده ماشینی
نوع ماشین بافندگی یکی از عوامل تعیینکننده کیفیت و قیمت سجاده فرشی به شمار میرود. در حال حاضر، اکثر شرکتهای تولیدکننده فرشهای ماشینی از دستگاههای پیشرفته و خارجی مانند واندویل بلژیک و شونهر آلمان بهره میبرند.
این دستگاهها با تکنولوژیهای روز دنیا طراحی شدهاند و به تولید فرشهای با کیفیت بالا کمک میکنند. در مقایسه، دستگاههای قدیمیتر، مانند ماکویی، معمولاً از کیفیت و قیمت کمتری برخوردارند.
علاوه بر نوع دستگاه، وزن و ضخامت سجاده فرشی نیز نقش مهمی در تعیین قیمت و کیفیت آن دارد. هرچه این ویژگیها بیشتر باشد، معمولاً مرغوبیت قالی نیز افزایش مییابد. این نکته بسیار حائز اهمیت است که انتخاب سجادهای با ضخامت مناسب میتواند تأثیر زیادی بر راحتی و دوام آن داشته باشد.
به همین دلیل، هنگام خرید سجاده فرشی برای مساجد و نمازخانهها، توجه به ویژگیهای فنی و مواد اولیه استفاده شده بسیار مهم است. مشاوران و کارشناسان میتوانند راهنماییهای لازم را در این زمینه ارائه دهند تا خریداران بهترین انتخاب را داشته باشند و قالی مناسبی برای نیازهای خود بیابند.
